ﺋﯜﺭﯛﻣﭽﻰ'5‏ - ﺋﯩﻴﯘﻝ ﻗﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﺮﻏﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻰ'

ﺧﯩﺘﺎﻳﺪﺍ ﺋﺎﯞﯞﺍﻝ ﺗﯩﻴﻪﻧﺌﻪﻧﻤﯩﻨﺪﻩ ﺧﯩﺘﺎﻱ، ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ، ﻗﻮﺭﺍﻟﻠﯩﻖ ﺧﯩﺘﺎﻳﻼﺭ ﺑﯩﺮ ﺳﯩﻨﯩﭗ، ﻗﻮﺭﺍﻟﺴﯩﺰ ﺧﯩﺘﺎﻳﻼﺭ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺳﯩﻨﯩﭗ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺳﯩﻨﯩﭙﻰ ﻛﯚﺭﻩﺵ ﻗﯩﻠﺪﻯ. 1989‏ - ﻳﯩﻠﻰ ﺗﯩﺒﻪﺗﺘﻪ، ﺗﯩﺒﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﺧﯘﺟﯩﻨﺘﺎﯞ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﺋﺎﺭﻣﯩﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺳﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺳﺘﯘﺭﺩﻯ. ﺑﯘ ﺳﯩﻨﯩﭙﻰ ﻛﯚﺭﻩﺵ ﺋﻪﻣﻪﺱ ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ ﺗﯩﺒﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻣﯩﻠﻠﻰ، ﺋﯧﺘﻨﯩﻚ ﺑﺎﺳﺘﯘﺭﯗﺷﻰ ﺋﯩﺪﻯ. 1997 ‏- ﻳﯩﻠﻰ ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﻧﺎﻣﺎﻳﯩﺸﭽﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﻰ ﺑﺎﺳﺘﯘﺭﻏﺎﻧﺪﺍ، ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩﭽﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻏﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﺋﯚﭼﻤﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﻗﻮﺭﺍﻟﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ. 2008‏ - ﻳﯩﻠﻰ 3‏ - ﺋﺎﻳﺪﺍ ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﯚﺯﻯ ﭘﯩﻼﻧﻼﭖ،ﺋﯚﺯﻯ"ﺋﺎﺭﺗﯩﺲ" ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺋﯚﺯﻯ ﺳﯩﻴﺎﺳﻰ ﺋﻮﻳﯘﻥ ﺋﻮﻳﻨﺎﭖ ﻟﺨﺎﺳﺎ ﻗﯩﺮﻏﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﭼﯩﻘﺘﻰ. ﺋﺎﻕ ﻛﯚﯕﯜﻝ، ﺋﯩﺪﯨﻴﻪ ﺟﻪﻫﻪﺗﺘﻪ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻨﯩﭗ ﺗﯘﺭﻏﺎﻥ ﺗﯩﺒﻪﺗﻠﻪﺭ ﻧﺎﻣﺎﻳﯩﺸﻘﺎ ﺩﻩﺭﻫﺎﻝ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﭖ، ﺑﺎﺳﺘﯘﺭﯗﺷﻘﺎ ﺩﯗﭼﺎﺭ ﺑﻮﻟﺪﻯ.
 

"ﻗﺎﺭﺍ! ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺗﻪﺧﻠﯩﺘﺘﻪ ﻗﯘﺭﺑﺎﻥ ﺑﻮﻻﺭ ﺋﯩﻜﻪﻥ، ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﻖ ﭼﯧﻐﯩﯖﺪﯨﻦ ﻗﯩﺴﺎﺳﻘﺎ ﺋﯜﮔﻪﻥ."
 

ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﻟﺨﺎﺳﺎﺩﺍ ﺋﻮﻳﻨﯩﻐﺎﻥ ﺋﻮﻳﯘﻧﻨﻰ ﺑﯘ ﻳﯩﻞ 6‏ - ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 26‏ - ﻛﯜﻧﻰ ﮔﯘﺍﯕﺪﯗﯓ ﺋﯚﻟﻜﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﻴﺎﯞﮔﯜﻩﻥ ﺷﻪﻫﺮﯨﺪﻩ،7‏ - ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 5‏ - ﻛﯜﻧﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﯨﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯜﺭﯛﻣﭽﻰ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﺪﻩ ﻳﻪﻧﻪ ﺋﻮﻳﻨﺎﭖ ﭼﯩﻘﺘﻰ. ﺋﻮﺧﺸﯩﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﯧﺮﻯ، ﻧﺎﻣﺎﻳﯩﺶ ﺑﻮﻟﯘﯞﺍﺗﻘﺎﻧﺪﺍ ﺧﻪﻟﻘﺌﺎﺭﺍ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺕ ﻣﯘﺧﺒﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻟﺨﺎﺳﺎﻏﺎ ﻛﯩﺮﯨﺸﯩﮕﻪ ﺭﯗﺧﺴﻪﺕ ﻗﯩﻠﺪﻯ. ﺑﯩﺮ ﻛﯧﭽﯩﺪﻩ ﺋﯜﺭﯛﻣﭽﻰ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﻮﭼﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﯘﻳﯘﭖ ﺗﺎﺯﯨﻼﭖ، ﻧﺎﻣﺎﻳﯩﺸﭽﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺟﻪﺳﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺧﻪﻟﻘﺌﺎﺭﺍ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻣﯘﺧﺒﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯜﺭﯛﻣﭽﯩﮕﻪ ﺗﻪﻛﻠﯩﭗ ﻗﯩﻠﺪﻯ. ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺗﻮﺧﺘﯩﻤﺎﻱ ﻧﺎﻣﺎﻳﯩﺶ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺩﻩﺭﺩﯨﻨﻰ ﻣﯘﺧﺒﯩﺮﻻﺭ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺧﻪﻟﻘﺌﺎﺭﺍ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﺎﯕﻼﺗﺘﻰ.

ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﯩﭽﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﻠﻰ ﯞﻩﻗﻪﺳﯩﻨﻰ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺑﺎﺳﺘﯘﺭﻏﺎﻥ ﺑﻮﻟﺴﺎ، ﺑﯘ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﻳﻪﻧﻪ ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﯞﻩﻫﺸﯩﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺳﯧﻠﯩﭗ، ﺋﯜﺭﯛﻣﭽﯩﺪﻩ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﻰ ﺭﻩﻫﯩﻤﺴﯩﺰﻟﯩﻚ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﺎﺳﺘﯘﺭﺩﻯ. ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﺳﺎﻗﭽﻰ، ﻳﻪﺭﻟﯩﻚ ﻗﻮﺭﺍﻟﻠﯩﻖ ﺳﺎﻗﭽﻰ ﻗﯩﺴﯩﻤﻼﺭﻧﻰ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺳﺎﻟﻤﺎﻱ،ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ 31 ﺷﻪﻫﻪﺭ، ﺋﯚﻟﻜﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﻪﺳﻜﻪﺭ، ﻗﻮﺭﺍﻟﻠﯩﻖ ﺳﺎﻗﭽﻰ ﻗﯩﺴﯩﻤﻼﺭﻧﻰ ﻳﯚﺗﻜﻪﭖ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺗﯜﺭﻟﯜﻙ ﯞﺍﺳﺘﯩﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﺷﻜﻪ ﺋﯩﺸﻠﻪﺗﺘﻰ.ﺷﯘﯕﺎ ﺋﯜﺭﯛﻣﭽﯩﺪﻩ "ﻗﺎﺭﺍ ﭼﺎﭘﺎﻧﻠﯩﻖ ﺳﺎﻗﭽﯩﻼﺭ"ﻧﯩﯔ ﻫﯧﻜﺎﻳﯩﻠﯩﺮﻯ ﺗﺎﺭﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪﻯ. ﺗﯜﺭﻣﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﺎﻣﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﻰ ﺳﯘﺳﯩﺰ ﻗﻮﻳﯘﭖ، ﺋﺎﭺ ﻗﻮﻳﯘﭖ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﺷﻜﻪ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪﻯ. ﺗﯧﻠﯧﻔﯘﻥ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺋﯘﭼﯘﺭ ﺗﺎﺭﻗﺎﺗﻘﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﻰ ﺗﯘﺗﯘﯞﯦﻠﯩﭗ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ.

ﻣﻪﺳﯩﻠﻪﻥ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻧﯩﯔ ﻧﺎﺧﺸﺎ ﭼﻮﻟﭙﯩﻨﻰ ﻣﯩﺮﺯﺍﺕ ﺋﺎﻟﯩﻤﻨﯩﯔ ﻛﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋﻮﻳﯘﭖ ﺗﺎﺷﻼﭖ ﻗﯩﻴﻨﺎﭖ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ. ﺯﯨﻴﺎﻟﯩﻲ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻗﺎﻳﻨﺎﻡ ﺟﺎﭘﭙﺎﺭﻧﻰ ﺧﯩﺘﺎﻳﻼﺭ ﺋﯘﺭﯗﭖ ﻳﺎﺭﯨﻼﻧﺪﯗﺭﺩﻯ. ﻗﻮﻟﻐﺎ ﺋﯧﻠﯩﻨﻐﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻳﺎﺷﻠﯩﺮﻯ ﺗﯜﺭﻣﯩﻠﻪﺭﺩﻩ ﻗﯩﻴﻨﺎﭖ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﺪﻯ. ﭘﯘﺕ - ﻗﻮﻟﻠﯩﺮﻯ ﭼﯧﻘﯩﯟﯦﺘﯩﻠﺪﻯ. ﻫﻪﺗﺘﺎ، ﺳﯚﯕﻪﻛﻠﻪﺭ ﺑﻪﺩﻩﻧﻨﯩﯔ ﮔﯚﺷﯩﺪﯨﻦ ﺑﯚﺳﯜﭖ ﭼﯩﻘﺘﻰ. ﺋﻮﻕ ﺗﻪﻛﻜﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻳﯩﮕﯩﺘﻠﯩﺮﻯ ﺩﻭﺧﺘﯘﺭﺧﺎﻧﯩﻼﺭﻏﺎ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﻠﻤﯩﺪﻯ. ﻳﺎﺭﺍ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻳﻪﺭ ﻳﯩﺮﯨﯖﻼﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ، ﻗﯩﺰﯨﺘﻤﯩﺴﻰ ﺋﯚﺭﻟﻪﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ... ﺟﺎﻥ ﺋﯜﺯﺩﻯ ﻫﯧﭻ ﻛﯩﻤﻨﯩﯔ ﻛﺎﺭﻯ ﺑﻮﻟﻤﯩﺪﻯ... ﯞﻩﺗﻪﻧﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭ ﺳﯚﺯﻟﻪﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﭘﺎﺟﯩﺌﻪﻟﯩﻚ ﻫﯧﻜﺎﻳﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﺪﯗﻕ. ﺋﺎﺗﺎ - ﺋﺎﻧﯩﻼﺭ ﺑﺎﻻﻡ ﺋﯚﻟﺪﻯ... ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ ﺗﯜﺭﻣﯩﺴﯩﺪﻩ ﺋﯚﻟﺪﻯ... ﺑﺎﻻﻡ ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ ﺋﻮﻗﯩﺪﺍ ﺋﯚﻟﺪﻯ... ﺑﺎﻻﻡ ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ ﻛﺎﻟﺘﯩﻜﯩﺪﻩ ﺋﯚﻟﺪﻯ... ﺑﺎﻻﻡ ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ ﺩﻭﺭﯨﻼﻧﻐﺎﻥ ﻳﯩﯖﻨﯩﺴﯩﺪﻩ ﺋﯚﻟﺪﻯ... ﻫﻪﻣﻤﯩﺴﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ ﻗﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﺮﻏﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﺪﻯ ﺩﯦﻴﻪﻟﻤﯩﺪﻯ. ﺷﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﮕﯩﻨﯩﺪﻩ ﺑﯘ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺗﯜﺭﻣﯩﮕﻪ ﺗﺎﺷﻼﻧﺪﻯ.

ﻳﯧﻘﯩﻨﺪﺍ ﻗﻮﺭﻏﺎﺳﻠﯩﻖ ﻳﯩﮕﯩﺖ ﺷﯚﻫﺮﻩﺕ ﺗﯘﺭﺳﯘﻧﻨﯩﯔ ﭘﺎﺟﯩﺌﻪﻟﯩﻚ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﯜﭖ، ﻳﯜﺭﻩﻙ ﻛﯧﺴﯩﻠﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯚﻟﺪﻯ ﺩﻩﭖ، ﺟﻪﺳﻪﺗﻨﻰ ﺳﺎﻗﭽﯩﻼﺭﻧﯩﯔ، ﺷﯚﻫﺮﻩﺗﻨﯩﯔ ﺋﺎﺗﺎ - ﺋﺎﻧﯩﺴﯩﻐﺎ ﺗﺎﭘﺸﯘﺭﯗﭖ ﺑﻪﺭﮔﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﺪﯗﻕ. ﻗﻮﻝ - ﭘﯘﺗﻰ ﻛﯚﻙ... ﻣﻪﻳﺪﯨﺴﻰ ﻛﯚﻙ... ﻣﯧﯖﯩﺴﻰ ﺗﺎﻳﺎﻕ ﺯﻩﺭﺑﯩﺪﯨﻦ ﺋﻮﻳﯘﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ... ﺩﺍﺩﯨﺴﻰ ﺩﺍﯞﺍ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﺍ، ﻫﺎﻛﯩﻢ ﺑﻮﻟﻐﯘﭼﻰ ﺯﺍﻛﯩﺮ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻛﯩﺸﻰ "ﺑﺎﻻﯕﻨﻰ ﭘﯘﻟﻐﺎ ﺳﺎﺗﺎﻣﺴﻪﻥ ﺩﯦﮕﻪﻥ...."

ﺋﺎﻧﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ... ﺩﺍﺩﯨﺴﯩﻨﯩﯔ ... ﺋﺎﻳﺎﻟﯩﻨﯩﯔ ﻳﯩﻐﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﺪﯗﻕ ... ﻳﯩﻐﻼﭖ، ﻳﯩﻐﻼﭖ ﺋﺎﯞﺍﺯﻯ ﭘﯜﺗﯜﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ. ﺧﻮﺭﻟﯘﻕ، ﺋﺎﺟﯩﺰﻟﯩﻖ، ﺑﻪ ﻗﺎﯞﯗﻟﻠﯘﻕ، ﻧﺎﻣﺮﺍﺗﻠﯩﻖ، ﺑﯜﮔﯜﻥ ﻣﯘﺳﺘﻪﻣﻠﯩﻜﻪ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﯨﺴﺘﺎﻧﺪﺍ ﺳﺎﯕﺎ ﺧﺎﺱ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﯗﻡ، ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 15ﻱ ﺋﺎﻳﺪﯨﯔ،  15ﻱ ﻗﺎﺭﺍﯕﻐﯘ....

ﻧﯚﯞﻩﺕ ﺳﺎﯕﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪﻩ ﻗﻮﻟﯘﯓ ﺗﯩﺘﺮﯨﻤﯩﺴﻪ، ﺋﯩﭻ ﺋﺎﻏﺮﯨﺘﻤﯩﺴﺎﯓ، ﻗﯩﺴﺎﺱ ﺋﯧﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ، ﺋﯚﭺ ﺋﯧﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﺍ، ﺋﯩﻨﺘﯩﻘﺎﻡ ﺋﯧﻠﯩﺸﻨﯩﯔ ﻧﯧﻤﻪ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﺍ ﺭﻭﺱ ﺷﺎﺋﯩﺮﻯ ﻟﯩﺮﻣﯩﻨﺘﻮﭖ ﺳﯧﯟﺍﺳﺘﻮﭘﻮﻝ، ﺋﯘﺭﯗﺷﯩﺪﯨﻦ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺑﻮﺳﯘﻏﯩﺪﺍ ﺋﯚﻟﯜﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺳﺎﻟﺪﺍﺕ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﺍ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ: "ﻗﺎﺭﺍ! ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺗﻪﺧﻠﯩﺘﺘﻪ ﻗﯘﺭﺑﺎﻥ ﺑﻮﻻﺭ ﺋﯩﻜﻪﻥ، ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﻖ ﭼﯧﻐﯩﯖﺪﯨﻦ ﻗﯩﺴﺎﺳﻘﺎ ﺋﯜﮔﻪﻥ."
 

http://www.rfa.org/uyghur/obzor/obzor-sidik-09252009191306.html